Hoe krijgt u daglicht in een kelder onder uw woning?

Daglicht in de kelder komt van buiten naar binnen via een opening in de grond naast de woning: een verdiepte patio, een verlaagd maaiveld of een koekoek. Bij Ruimer Leven werken wij het liefst met een patio en beloopbaar glas, omdat de kelder dan echt aansluit op de tuin en het maaiveld; een koekoek is de traditionele variant, passend bij oudere woningen en aan de straatzijde. In de richtprijs van het casco is een daglichtvoorziening al opgenomen; een losse patio kost als betonnen bak, zonder kozijnen, ongeveer € 20.000. Hieronder leest u welke oplossing waar past, wat de techniek erachter vraagt en waar gemeente en buren op letten.

Waarom daglicht het verschil maakt tussen een kelder en een woonverdieping

Een kelder zonder daglicht is een berging, hoe mooi de afwerking ook is. Een kelder mét daglicht is een verdieping waar u wilt zijn: een werkkamer, een gastenverblijf, een thuisbioscoop die overdag ook een leefruimte is. Daarom beginnen wij bij elk ontwerp met de vraag waar het licht vandaan komt, nog vóór de indeling. Wie het andersom doet, ontwerpt eerst kamers en zoekt daarna een gat in de grond, en dat is bijna altijd een compromis.

Daglicht heeft ook een formele kant. Wilt u dat een ruimte in de kelder als verblijfsruimte geldt, bijvoorbeeld een slaapkamer of woonkamer, dan stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan de hoeveelheid daglicht die binnenkomt, berekend volgens NEN 2057. Voor een wijnkelder, een sportruimte of een technische ruimte geldt dat niet. In de conceptfase bepalen wij daarom per ruimte welke functie u eraan geeft, en hoeveel licht daar dus bij hoort.

Drie manieren om daglicht in de kelder te krijgen

De verdiepte patio. Naast de woning graven wij een buitenruimte uit tot op kelderniveau, met een gevel van glas ertussen. De kelder krijgt daarmee niet alleen licht, maar ook uitzicht en een buitenruimte. In de patio kan groen: een kleine verzonken tuin, met beplanting die van weinig zon houdt. Dit is de oplossing waarmee wij het liefst werken, omdat de kelder er een vanzelfsprekend deel van de woning door wordt.

Beloopbaar glas en een verlaagd maaiveld. Waar een open patio niet past, verlengen wij de kelderbak naar buiten en dekken die af met beloopbaar glas: u loopt erover in de tuin, eronder valt het licht naar binnen. Soms verlagen wij het maaiveld rond de woning als geheel, zodat de kelder een halve verdieping omhoog lijkt te komen en gewone ramen mogelijk worden. Beide varianten houden de tuin bruikbaar en trekken de kelder naar het maaiveld toe.

De koekoek. De traditionele oplossing: een uitgebouwde bak aan de kelderwand met een raam erin, aan de bovenkant afgedekt met een rooster of glas. Een koekoek levert minder licht dan een patio, maar hij past waar glas en patio’s niet mooi staan: bij oudere woningen, aan de straatzijde of waar de ruimte naast het huis ontbreekt. Vaak combineren wij een patio aan de tuinkant met een koekoek aan de straatkant.

Lichtbuizen die daglicht via spiegels naar beneden leiden, passen wij nagenoeg niet toe: ze geven licht, maar geen ruimte.

Wat de techniek vraagt

Elke daglichtopening is een ingreep in de betonnen bak, en dat weegt mee in het ontwerp. Vier punten bepalen wat er kan.

De fundering. Hoe diep de bestaande funderingsbalk zit en of die verwijderd kan worden, bepaalt waar een opening in de kelderwand mogelijk is. Dat weten wij pas na het onderzoek in de conceptfase; daarom leggen wij de plaats van patio of koekoek pas dan vast.

De koudebrug. Een betonnen bak die buiten de woning uitsteekt, koelt af. Daarom isoleren wij de kelder van binnenuit, zoals bij de meeste van onze kelders, zodat de buitenbak geen koude naar binnen brengt.

Water. De patio of koekoek is onderdeel van dezelfde waterdichte betonconstructie als de kelder zelf; de bak is dus even waterdicht als de rest. Het regenwater dat in de patio valt, moet weg: een goede pomp met een noodvoorziening is standaard onderdeel van het ontwerp.

Ventilatie en temperatuur. Daglicht, verse lucht en een stabiele temperatuur horen bij elkaar. Een te openen deel in de patiogevel of een rooster in de koekoek zorgt voor natuurlijke ventilatie; de rest doet de installatie.

Uiteindelijk kan bijna alles. De vraag is wat het kost en of dat het waard is voor de ruimte die u ermee wint. Dat rekenen wij per variant voor u uit.

Wat kost daglicht in de kelder?

In onze richtprijs voor het casco, rond € 3.500 per m², is een daglichtvoorziening in het casco al opgenomen. Wilt u meer, dan komt dat erbij. Een losse patio als betonnen bak, zonder kozijnen en zonder afwerking, kost ongeveer € 20.000; wat een koekoek kost, hangt sterk af van maat, plaats en afwerking. Daarbovenop komen het glas of de kozijnen, de afwerking van de patio en de installatie. Wat een daglichtoplossing voor uw woning kost, staat in de richtprijs die u aan het eind van de conceptfase krijgt.

Waar gemeente en buren op letten

Onder de grond ziet niemand de kelder, maar de daglichtopening wél. Een koekoek is een ondergeschikt bouwdeel, net als een balkon of een dakrand, en geeft bij de gemeente zelden problemen zolang hij in de tuin ligt. Ligt hij aan de straatzijde in het trottoir, dan staat hij op gemeentegrond, en daar kijken sommige gemeenten scherp naar. Amsterdam en Utrecht hebben daar regels voor; Amsterdam hanteert bijvoorbeeld in stadsdeel West een maximale uitsteek van een halve meter, beloopbaar afgedekt en met minimaal anderhalve meter stoep ernaast.

Zodra een kelder zichtbaar wordt, door een patio, een lichtstraat of een verlaagde tuin, beoordeelt de gemeente ook hoe dat in het straatbeeld past. Bij villa’s in het groen gaat het gesprek dan over bomen, tuinaanleg en de afstand tot de buren. Welke vergunningen daarbij spelen, leest u in Heeft u een vergunning nodig voor een kelder onder uw woning?. Bomen verdienen apart aandacht: een patio graaft u niet door een wortelpakket heen, dus de plaats van de opening en de plaats van de bomen bepalen elkaar.

Wat betekent dit voor u

Wilt u een volwaardige woonverdieping onder uw woning, dan is daglicht geen optie maar een uitgangspunt. Bij een vrijstaande villa met tuin is een patio bijna altijd mogelijk en levert die het meeste op: licht, uitzicht en een buitenruimte bij de kelder. Bij een oudere woning of een woning aan de straat kiest u eerder voor beloopbaar glas of een koekoek, en vaak voor een combinatie.

De keuze maakt u in de conceptfase, met het funderingsonderzoek en de richtprijs op tafel. Hoe dat traject verloopt, leest u in Hoe lang duurt het bouwen van een kelder onder een bestaand huis?. De rekentool geeft u in 2 minuten een eerste indicatie voor uw eigen woning.

Veelgestelde vragen